Sanal Ofis Kiralama Hizmetine Özel %50 indirim fırsatı! Buraya Tıkla

Blog Single

Freelance Çalışmalarda Sözleşme Neden Gerekli?

“Freelance sözleşmesi” Türk hukukunda tek ve bağımsız bir sözleşme türünün adı değildir. İşin niteliğine göre eser, vekâlet, hizmet veya karma sözleşme hükümleri gündeme gelebilir. Belgenin başlığından çok tarafların gerçekte nasıl çalıştığı önemlidir.

Freelancerın çalışma saatleri ve yöntemi müşteri tarafından sürekli belirleniyor, kişi müşterinin organizasyonuna bağlı çalışıyor ve ekonomik/kişisel bağımlılık oluşuyorsa ilişki yalnızca “freelance” yazıldığı için bağımsız hizmet sayılmaz. İş ve sosyal güvenlik hukuku sonuçları doğabilir. Düzenli ve bağımlı çalışma modelini hizmet alımı gibi göstermemek gerekir.

Sözleşmenin amacı “her türlü anlaşmazlığı önlemek” değil; taraf, kapsam, ücret, teslim, kabul, haklar ve çıkış koşulları için ortak ve ispatlanabilir bir kayıt oluşturmaktır. İmzadan önce en az şu başlıklar netleştirilmelidir:

  • Tarafların ad/unvan, adres, VKN/TCKN ve iletişim bilgileri
  • İşin kapsamı, kapsam dışı işler ve ölçülebilir teslimler
  • Takvim, bağımlılıklar ve müşterinin sağlayacağı bilgi/erişimler
  • Ücretin KDV dâhil veya hariç oluşu, stopaj ve belge düzeni
  • Avans, aşamalı ödeme, masraf ve gecikme koşulları
  • Revizyon, değişiklik talebi ve ek ücret yöntemi
  • Kabul testi, ret gerekçesi ve sessizlik hâlinin sonucu
  • Fikrî mülkiyet, lisans, kaynak dosya ve portföy kullanımı
  • Gizlilik, kişisel veri, bilgi güvenliği ve alt yüklenici
  • Sorumluluk, garanti, bakım ve üçüncü taraf talepleri
  • Fesih, tamamlanan işin bedeli, devir ve veri iadesi/silme
  • Uygulanacak hukuk, yetkili merci ve zorunlu kurallar

Bu rehber genel kontrol amacı taşır; hazır metni kopyalamak somut olay için hukuki uygunluk garantisi vermez. Özellikle yüksek bedel, telif devri, kişisel veri, yurt dışı taraf veya uzun süreli çalışma varsa sözleşmeyi avukata inceletin.

Son resmî kaynak kontrolü: 7 Eylül 2026. Türk Borçlar Kanunu, Elektronik İmza Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile KVKK’nın güncel yurt dışı aktarım ve standart sözleşme kuralları yeniden kontrol edilmiştir.

1. Standart Freelance Hizmet Sözleşmesi

Standart sözleşme; kapsamı belirli, kısa veya orta süreli hizmetlerde kullanılabilecek temel çerçevedir. “Her türlü işi yapar” gibi açık uçlu tanım yerine teslimleri, sınırları ve kabul ölçütlerini eklerde belirtmek gerekir.

Standart freelance hizmet sözleşmesi ve imza
Freelancer ve müşteri arasındaki hizmet kapsamı yazılı ve ölçülebilir olmalıdır.

Örnek sözleşme iskeleti

Freelance hizmet sözleşmesi örnek iskeleti
Madde Örnekte yer alabilecek içerik
Konu “Hizmet sağlayıcı, Ek-1’de tanımlanan teslimleri belirtilen takvimde hazırlayacaktır.”
Kapsam dışı Ek toplantı, yeni özellik, farklı format veya üçüncü taraf maliyetlerinin kapsam dışında olduğu yazılır.
Ücret Bedel, para birimi, KDV dâhil/hariç durumu, varsa stopaj, avans ve ödeme tarihleri belirtilir.
Kabul Müşterinin kaç gün içinde, hangi ölçüte dayanarak yazılı kabul veya gerekçeli ret vereceği tanımlanır.
Değişiklik Kapsam, ücret ve süre etkisi yazılı değişiklik onayı olmadan uygulanmaz.
Fesih Bildirim yöntemi, tamamlanan işin bedeli, avansın durumu ve teslim/iade yükümlülükleri belirlenir.

Noter onayı çoğu olağan freelance hizmet sözleşmesi için genel bir geçerlilik şartı değildir; ancak özel işlem ve ispat ihtiyaçları farklı olabilir. Taraflar 5070 sayılı Kanuna uygun güvenli elektronik imza kullanabilir. Basit e-posta onayı veya platformdaki tıklama da delil niteliği taşıyabilir, fakat her durumda güvenli elektronik imzanın hukuki sonucu ve ispat gücüyle aynı kabul edilmemelidir. Güncel metin için Elektronik İmza Kanununu inceleyin.

Freelancerın vergi mükellefiyeti ve düzenleyeceği belge ayrıca belirlenmelidir. Serbest meslek faaliyeti söz konusuysa güncel e-SMM rehberine bakabilirsiniz.

2. Proje Bazlı Hizmet Sözleşmesi

Proje bazlı sözleşme; işin aşamalara ayrıldığı, teslimlerin birbirine bağlı olduğu web sitesi, kampanya, araştırma veya kurumsal kimlik gibi projelerde kullanılır.

Proje bazlı freelance sözleşme ve aşamalı teslim süreci
İş tanımı, geliştirme, kabul ve ödeme aşamaları birbiriyle ilişkilendirilmelidir.
Proje bazlı teslim ve kabul aşamaları
Aşama Sözleşmede tanımlanacak konu
Başlangıç Girdi belgeleri, erişimler, sorumlular ve başlangıç koşulları
Ara teslim Teslimin biçimi, tarih, kabul testi ve geri bildirim süresi
Değişiklik Talebin kapsam, ücret ve takvime etkisini gösteren yazılı değişiklik formu
Final kabul Eksik/hata tanımı, düzeltme süresi ve kabul tutanağı
Kapanış Son ödeme, dosya/erişim devri, veri iadesi ve destek başlangıcı

Aşamalı ödeme, her teslimin müşteri tarafından keyfî biçimde “beğenilmesine” değil, önceden yazılmış kabul kriterlerine bağlanmalıdır. Müşterinin bilgi veya onayı geciktirmesi hâlinde takvimin nasıl değişeceği; freelancerın gecikmesi hâlinde ise bildirim ve telafi yöntemi açıklanmalıdır.

Workon sanal ofis ve yasal adres banner görseli
Workon sanal ofis ve yasal adres çözümleri.

Cezai şart, gecikme faizi ve sorumluluk sınırı otomatik olarak her durumda uygulanabilir kabul edilmemelidir. Aşırı tutar, tarafların tacir veya tüketici sıfatı ve emredici hükümler sonucu etkileyebilir; avukat kontrolü gerekir.

3. İçerik Üretimi ve Telif Hakları Sözleşmesi

İçerik sözleşmesinde yalnızca kelime sayısı ve teslim tarihi değil, eserin nasıl kullanılacağı ve hakların ne zaman geçeceği yazılmalıdır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve devre konu hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

Telif kontrol listesi

  • Eser ve teslim: Metin, fotoğraf, video, ses, tasarım veya veri seti ayrı ayrı tanımlanır.
  • Mali haklar: İşleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim haklarından hangisinin devredildiği veya lisanslandığı belirtilir.
  • Kapsam: Mecra, ülke, dil, süre, münhasırlık ve alt lisans yetkisi yazılır.
  • Devir zamanı: Hakların sözleşmeyle mi, teslimle mi yoksa bedelin tamamının ödenmesiyle mi geçeceği açıklanır.
  • Manevi haklar: Eser sahibinin manevi haklarının “tamamen devredildiği” varsayılmaz; adın belirtilmesi ve değişiklik izni ayrıca düzenlenir.
  • Portföy: Freelancerın işi ne zaman, hangi görselle ve gizli bilgileri çıkartarak referans gösterebileceği belirlenir.
  • Üçüncü taraf ve yapay zekâ: Kaynak, lisans, model/araç kullanımı, özgünlük kontrolü ve müşteri verisinin araca aktarımı kurala bağlanır.

“Tam telif devri” gibi genel bir ifade tek başına yeterli olmayabilir. Sözleşmede sayılmayan kullanım, yeni mecra veya yabancı dil uyarlaması ayrıca lisans gerektirebilir. Güncel hükümler için Fikir ve Sanat Eserleri Kanununu ve somut iş için fikrî mülkiyet hukukçusunu esas alın.

Kabul kriterleri; konu, hedef kitle, kaynak standardı, biçim, teslim formatı ve doğruluk kontrolü gibi ölçülebilir unsurlara bağlanmalıdır. Sınırsız revizyon yerine her turdaki kapsam ve ek talep yöntemi açıklanmalıdır.

4. Grafik Tasarım Hizmet Sözleşmesi

Grafik tasarım sözleşmesinde “logo tasarımı” demek yeterli değildir. Konsept sayısı, revizyon turu, teslim ölçüsü, renk uzayı, dosya biçimi, kaynak dosya ve kullanım hakkı ayrı ayrı tanımlanmalıdır.

Freelance grafik tasarım hizmeti ve yaratıcı süreç
Grafik tasarım projesinde teslim formatı, revizyon ve lisans kapsamı açık olmalıdır.

Grafik tasarım ekinde bulunması gerekenler

  • Tasarım türü, ölçü, çözünürlük, renk profili ve kullanılacağı mecralar
  • Konsept/taslak sayısı, geri bildirim yöntemi ve revizyon turu
  • AI, PSD, Figma veya benzeri kaynak dosyaların teslim edilip edilmeyeceği
  • Stok fotoğraf, ikon, yazı tipi ve eklentilerin lisansı ile yenileme maliyeti
  • Müşterinin sağladığı logo, metin ve görsellerdeki hak sorumluluğu
  • Telif devri veya lisansın kapsamı ve bedelin ödenmesine bağlantısı
  • Portföy, ödül başvurusu ve sosyal medya paylaşımı için izin
  • Marka araştırması ve tescil başvurusunun tasarım hizmetinden ayrı oluşu
Workon şirket kuruluşu ve ofis çözümü banner görseli
Workon şirket kuruluşu ve ofis çözümü.

Tasarımcının bir işareti hazırlaması, o işaretin tescil edilebilir veya üçüncü kişi haklarından arınmış olduğu garantisini kendiliğinden doğurmaz. İsim ve logo için marka araştırması, hukuki değerlendirme ve tescil kapsamı ayrıca planlanmalıdır. Marka iletişimi için güncel markalaşma stratejileri rehberini inceleyebilirsiniz.

5. Yazılım Geliştirme ve Bakım Sözleşmesi

Yazılım projesinde teknik şartname, sözleşmenin temel ekidir. “Çalışan uygulama teslimi” yerine fonksiyon, performans, güvenlik, tarayıcı/cihaz desteği, entegrasyon ve kabul testi ölçülebilir biçimde yazılmalıdır.

Freelance yazılım geliştirme sözleşmesi ve kaynak kod
Yazılım sözleşmesinde teknik şartname, kabul, kaynak kod ve bakım ayrı düzenlenmelidir.
Yazılım geliştirme ve bakım sözleşmesi kontrolleri
Başlık Kontrol
Gereksinim ve kabul Kullanıcı hikâyeleri, test senaryoları, hata sınıfları ve kabul ortamı
Kod ve erişim Depo sahipliği, dal yönetimi, teslim sıklığı, yönetici hesapları ve dokümantasyon
Fikrî mülkiyet Önceden mevcut kod, proje için üretilen kod, açık kaynak ve üçüncü taraf bileşen ayrımı
Veri güvenliği Erişim yetkisi, test verisi, güvenlik açığı bildirimi, log, yedek ve ihlal iletişimi
Garanti ve bakım Hata düzeltme ile yeni özellik ayrımı, süre, yanıt seviyesi ve ücret
Çıkış planı Kod, anahtar, alan adı, bulut hesabı, veri, doküman ve bilgi aktarımı

Açık kaynak bileşen kullanımı yasaklanacaksa bunun teknik ve mali etkisi değerlendirilmelidir; izin veriliyorsa lisans envanteri ve uyum sorumluluğu belirlenmelidir. Bulut, analiz veya yapay zekâ servisi yurt dışına veri aktarıyorsa KVKK’daki aktarım mekanizmaları ayrıca incelenmelidir. 7 Eylül 2026 itibarıyla yeterli korumanın bulunduğu ülke listesi ilan edilmemiştir. Standart sözleşme kullanılacaksa tarafların sıfatına uygun model seçilmeli, imzadan sonra beş iş günü içinde Kuruma bildirim yapılmalı ve Kurumun 27 Temmuz 2026 duyurusunda izin verilen seçimlik/alternatif alanlar dışında metin değiştirilmemelidir.

Freelancer müşterinin talimatıyla kişisel veri işliyorsa roller, amaç, veri kategorisi, saklama süresi, alt işleyen, güvenlik, denetim, ihlal bildirimi ve sözleşme sonunda iade/silme yükümlülükleri veri işleme ekinde gösterilmelidir. KVKK’nın güncel yurt dışı aktarım düzeni ve KVKK’nın yurt dışı aktarım rehberini kontrol edilmelidir.

Bakım, sınırsız ve ücretsiz destek anlamına gelmez. Hata, yeni özellik, kullanıcı hatası ve üçüncü taraf servis değişikliği ayrı tanımlanmalıdır.

6. Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri Sözleşmesi

Danışmanlık ve eğitimde teslim çoğu zaman fiziksel bir ürün değildir. Bu nedenle toplantı, rapor, atölye, kayıt, materyal ve erişim süresi gibi çıktılar açıkça tanımlanmalıdır.

  • Kapsam: Konu, hedef kitle, oturum sayısı, süre ve teslim edilecek rapor/materyal
  • Müşteri katkısı: Veri, erişim, katılımcı, karar verici ve geri bildirim sorumluluğu
  • Ücret: Saatlik/günlük/proje bedeli, hazırlık süresi, seyahat ve masraf onayı
  • İptal ve erteleme: Bildirim süresi, yeniden planlama ve kullanılmayan oturumların durumu
  • Gizlilik: Paylaşılan ticari bilgi, kayıt alma, eğitim videosu ve katılımcı verileri
  • Materyal lisansı: Sunumun çoğaltılması, kurum içinde paylaşılması ve yeniden eğitimde kullanılması
  • Sonuç sınırı: Danışmanın yöntemi ve teslimi tanımlanır; satış, yatırım, işe yerleşme veya başka bir sonuç garanti edilmez.

Sağlık, hukuk, yatırım, vergi veya ruhsat gibi düzenlemeye tabi alanlarda yalnızca yetkili kişilerin hizmet verebileceği ve içeriğin hangi profesyonel sınır içinde kaldığı belirtilmelidir. Sorumluluk sınırlaması, ağır kusur ve emredici hükümleri bertaraf edecek şekilde yazılamaz.

Uzun süre aynı müşteriye, sabit saat ve talimatla verilen danışmanlıkta fiilî çalışma ilişkisinin bağımsız hizmet niteliğini kaybedip kaybetmediği ayrıca incelenmelidir. Tarafların sözleşmede “bağımsız” yazması tek başına belirleyici değildir.

6 Freelance Sözleşme Türünün Karşılaştırması

Altı freelance sözleşme türünün karşılaştırması
Sözleşme türü Temel ek En kritik risk
Standart hizmet Kapsam ve teslim listesi Açık uçlu iş tanımı ve ödeme belirsizliği
Proje bazlı Aşama, takvim ve kabul planı Kapsam genişlemesi ve müşteri gecikmesi
İçerik/telif Eser ve haklar listesi Hakların yazılı ve ayrı ayrı belirtilmemesi
Grafik tasarım Teknik teslim ve lisans envanteri Kaynak dosya, revizyon ve üçüncü taraf lisansı
Yazılım Teknik şartname ve veri işleme eki Kabul, kod sahipliği, güvenlik ve bakım sınırı
Danışmanlık/eğitim Oturum ve çıktı planı Sonuç beklentisi, iptal ve çalışma ilişkisinin niteliği

Bir projede birden fazla tür birlikte kullanılabilir. Örneğin web sitesi işi; proje planı, yazılım şartnamesi, grafik tasarım teslimleri, içerik lisansı ve veri işleme ekini aynı sözleşme paketinde gerektirebilir.

Yurt dışı müşteri veya freelancer varsa para birimi, banka masrafı, vergi, KDV, stopaj, dil, uygulanacak hukuk, uyuşmazlık çözümü, yaptırım/ihracat kısıtları ve kişisel veri aktarımı ayrıca düzenlenmelidir. Yetkili mahkeme maddesinin her zorunlu yetki kuralını ortadan kaldırmayacağı unutulmamalıdır.

Resmî Hukuki Kaynaklar

Freelance Sözleşmesi Kontrol Listesi

İmzadan önce aşağıdaki son kontrolü yapın:

  1. Taraf bilgileri ve imza yetkisi doğrulandı mı?
  2. Kapsam, teslim, kapsam dışı işler ve kabul kriteri ölçülebilir mi?
  3. Müşterinin gecikmesi ve değişiklik talebinin süre/ücret etkisi yazılı mı?
  4. Ücretin vergi dâhil/hariç durumu, ödeme belgesi ve masraflar açık mı?
  5. Telif hakları yazılı ve ayrı ayrı belirtilmiş mi?
  6. Kaynak dosya, hesap, alan adı, kod ve erişimler kime teslim edilecek?
  7. Kişisel veri, gizlilik, alt yüklenici ve yurt dışı araç kullanımı düzenlendi mi?
  8. Garanti ile bakım/yeni iş arasındaki sınır belli mi?
  9. Fesihte tamamlanan iş, avans, veri ve materyallerin durumu açık mı?
  10. Fiilî çalışma biçimi bağımsız hizmetle uyumlu mu?

Her proje için eski bir şablondaki isim ve ücreti değiştirmek yeterli değildir. Kapsam ve risk ekleri yeniden hazırlanmalı; önemli değişiklikler tarihli ve tarafların onayladığı yazılı değişiklik kaydıyla yürütülmelidir.

Yasal adres veya esnek çalışma alanı arayan freelancerlar Workon’un sanal ofis çözümlerini inceleyebilir. Workon sanal ofis hizmetinde sözleşme yıllık yapılır. Workon sözleşme yönetimi veya hukuk hizmeti sunmaz; adres ve ofis çözümleri sağlar. Sözleşme, iş hukuku, telif, vergi ve KVKK değerlendirmeleri ilgili yetkili uzmanlarca yapılmalıdır.

Freelance çalışma düzeni ve şirketleşme için freelancerlar için sanal ofis ile şahıs işletmesi kuruluş rehberlerini inceleyebilirsiniz.

Freelance Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Olağan freelance hizmet sözleşmelerinde noter onayı genel bir geçerlilik şartı değildir. Ancak işlemin türü, özel şekil şartları veya ispat ihtiyacı farklı sonuç doğurabilir.

Hayır. İş kapsamı, teslim, kabul, ücret, telif, veri işleme, fesih ve tarafların fiilî çalışma biçimi projeye göre yeniden düzenlenmelidir. Yüksek riskli veya uzun süreli ilişkiler avukat tarafından incelenmelidir.

Sözleşmede bağımsız yazması tek başına yeterli değildir. Çalışma saatleri, talimat, organizasyona bağlılık ve ekonomik veya kişisel bağımlılık fiilî ilişkinin farklı hukuki nitelendirilmesine yol açabilir.

Devredilen veya lisanslanan mali haklar yazılı ve ayrı ayrı belirtilmelidir. Genel bir tüm haklar devredildi ifadesi her kullanım bakımından yeterli olmayabilir.

Kişisel veri yurt dışına aktarılıyorsa KVKK kapsamındaki güncel aktarım mekanizması ayrıca kurulmalıdır. Kullanılan bulut, yapay zekâ ve alt işleyen servisleri de veri akışına dâhil edilmelidir.

Teknik şartname, kabul kriterleri, kaynak kod ve depo sahipliği, açık kaynak bileşenler, bakım kapsamı, güvenlik, veri işleme ve çıkış planı açıkça tanımlanmalıdır.

Hayır. Workon yasal iş adresi ve ofis çözümleri sunar. Sözleşme, iş hukuku, telif, vergi ve KVKK değerlendirmeleri ilgili yetkili uzmanlarca yapılmalıdır.

İletişim

Herhangi bir sorunuz varsa, bizimle iletişime geçebilirsiniz.

ya da

Biz Sizi Arayalım

Formu doldurun, işinizi birlikte büyütelim!