Geçici Vergi Nedir? 2026 Oran ve Dönem Rehberi

Geçici Vergi Nedir?

Geçici vergi, gerçek usulde ticari veya serbest meslek kazancı elde eden gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerinin yıl içindeki kümülatif kazançları üzerinden hesapladığı bir ön ödemedir. Ayrı ve nihai bir vergi değildir: usulüne uygun ödenen tutarlar, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Hesaplama, her üç ayı birbirinden kopuk küçük vergiler gibi ele almaz. Yılbaşından dönem sonuna kadar oluşan mali sonuç dikkate alınır; önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergi düşülerek o dönem için doğan fark bulunur.

Kimler için gündeme gelir?

• Gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri,
• serbest meslek erbabı,
• kurumlar vergisi mükellefleri.

Ücret, kira geliri veya basit usulde vergilendirme tek başına geçici vergi mükellefiyeti doğurmaz. Gelir türü, vergilendirme usulü, özel hesap dönemi ve faaliyetin hukuki yapısı birlikte değerlendirilmelidir. Yeni kurulan işletmeler için herkese uygulanacak genel bir “ilk yıl geçici vergi yoktur” kuralı bulunmaz.

Temel çerçeve için Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesi ve kurumlar bakımından Kurumlar Vergisi Kanunu esas alınmalıdır.

Son resmî kaynak kontrolü: 13 Eylül 2026. GİB 2026 vergi takvimi, geçici vergi oran tablosu, 2026 Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi, yurt içi asgari kurumlar vergisi rehberi, 7566 sayılı Kanun, VUK geçici 37 ve 1 Eylül 2026 tarihli e-Beyan pilot duyurusu yeniden kontrol edilmiştir. 2026’da dört üç aylık dönem ve kümülatif hesaplama ile genel %15 gelir ve %25 kurum geçici vergi oranları; ayrıca 2026–2027 dönemlerindeki genel enflasyon düzeltmesi ertelemesi ve özel istisnası teyit edilmiştir.

Geçici Vergi Dönemleri ve Beyan Süresi

7566 sayılı Kanun, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesindeki “ilk dokuz ayı için belirlenen” ifadesini kaldırdı. Değişiklik, 1 Ocak 2025’ten itibaren başlayan vergilendirme dönemlerinin gelir ve kazançlarına uygulanıyor. Bu nedenle 2025 yılının dördüncü geçici vergi dönemi beyannamesi Şubat 2026’da yeniden gündeme geldi ve 2026 yılı da dört geçici vergi dönemiyle devam ediyor. Eski içeriklerde görülen “dördüncü dönem kaldırıldı” bilgisi artık güncel değildir.

8 Eylül 2026 itibarıyla 1. ve 2. dönem beyan/ödeme tarihleri geçmiş durumdadır. Takvim yılı kullanan mükellefler için sıradaki genel son gün 3. dönem bakımından 17 Kasım 2026dır. Süre sonu resmî tatile rastlarsa veya Gelir İdaresi Başkanlığı uzatma duyurusu yayımlarsa fiilî son gün değişebilir. Özel hesap dönemi kullananların takvimi de farklılaşabilir. İşlem öncesinde GİB Vergi Takvimini ve güncel süre uzatımı duyurularını kontrol edin.

Elektronik beyan ve ödeme

Beyanname, mükellefin durumuna göre GİB’in elektronik sistemlerinden mükellef tarafından veya yetkili meslek mensubu aracılığıyla gönderilir. Beyannamenin gönderilmesi, tahakkukun oluşması ve ödemenin tamamlanması ayrı adımlardır; tahakkuk bilgisi ile ödeme belgesi karşılaştırılmalıdır.

1 Ekim 2026 e-Beyan pilotu: GİB’in 1 Eylül 2026 duyurusuna göre Gelir Geçici Vergi ve Kurum Geçici Vergi beyannameleri yeni e-Beyan Test ortamında incelemeye açılmıştır. Afyonkarahisar, Eskişehir, Kayseri, Kırıkkale ve Kırşehir illerinde ilgili vergi türlerinden mükellefiyeti bulunanlar için 2026/Temmuz–Eylül döneminden itibaren, 1 Ekim 2026’dan sonra verilecek geçici vergi beyannameleri pilot kapsamında Dijital Vergi Dairesindeki e-Beyan uygulaması üzerinden gönderilecektir. Uyumlu muhasebe yazılımları için web servis entegrasyonu da öngörülmüştür.

Bu pilot, 13 Eylül 2026 itibarıyla bütün Türkiye için geçerli tek beyan kanalı olarak yorumlanmamalıdır. Pilot il dışında kalan mükellefler ile sonraki yaygınlaştırma aşamaları için işlem tarihinde GİB’in güncel duyurusu ve kullanılan meslek mensubu/yazılım akışı kontrol edilmelidir. Güncel ilanlar Dijital Vergi Dairesi duyurularından izlenebilir.

2026 Geçici Vergi Oranları

GİB’in 2026 oran tablosuna göre gerçek usulde ticari veya serbest meslek kazancı elde eden gelir vergisi mükellefleri için temel geçici vergi oranı %15tir. Genel kurumlar vergisi mükelleflerinde oran %25tir. Kanunda sayılan bazı finansal kuruluşlar ve özel kapsamdaki kurumlarda ise %30 uygulanır.

İhracat, üretim, halka arz veya yatırım teşviki gibi indirimlerin her işletmenin tüm kazancına otomatik uygulanacağı varsayılmamalıdır. Kurumlar vergisi oranının indirimli uygulanması hâlinde geçici vergi oranı da buna göre indirimli uygulanabilir. Yurt içi asgari kurumlar vergisi geçici vergi dönemlerinde de hesaplanır. GİB’in 2026 rehberine göre şartları oluştuğunda, ticari bilanço kârı/zararı ile kanunen kabul edilmeyen giderlerin ilgili toplamı üzerinden asgari kurumlar vergisi hesabı beyannamede ayrıca yapılır; genel oran %10dur ve kanundaki istisna/indirim unsurları hesaba göre ayrıştırılır.

Oran, istisna ve indirimler beyanname düzenlenirken cari mevzuatla tekrar kontrol edilmelidir. Ayrıntı için GİB’in 2026 geçici vergi oranları tablosuna ve 2026 kurumlar vergisi oranları rehberine bakın.

Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır?

Hesaplama, banka bakiyesi veya satış hasılatı üzerinden doğrudan yapılmaz. Dönem sonundaki ticari kâr; kanunen kabul edilmeyen giderler, istisna ve indirimler, amortisman, stok, değerleme ve diğer mali düzeltmeler dikkate alınarak vergi matrahına dönüştürülür.

1. Yılbaşından dönem sonuna kadar kümülatif ticari sonuç belirlenir.
2. Vergi mevzuatına göre mali kâr veya matrah hesaplanır.
3. Uygun geçici vergi oranı matraha uygulanır.
4. Mahsuba uygun vergi kesintileri ile önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergi dikkate alınır.
5. Kalan fark, ilgili dönem için ödenecek geçici vergiyi oluşturur.

Kümülatif hesaplama örneği

Genel %25 kurumlar vergisi oranına tabi varsayımsal bir şirketin ilk üç aylık mali kârı 1.000.000 TL ise hesaplanan geçici vergi 250.000 TL olur. Altı aylık kümülatif mali kâr 1.600.000 TL’ye çıkarsa toplam hesaplanan tutar 400.000 TL’dir. İlk dönem için hesaplanan 250.000 TL düşüldüğünde ikinci dönem için 150.000 TL fark oluşur.

Bu örnek yalnız yöntemi anlatır. İndirimli oran, yurt içi asgari kurumlar vergisi, zarar mahsubu, tevkifat, yatırım teşviki veya VUK mükerrer 298/A-9 kapsamındaki özel enflasyon düzeltmesi uygulaması bulunan işletmelerde sonuç farklılaşabilir. Hesabın muhasebe kayıtları ve güncel mevzuat üzerinden yetkili mali müşavir tarafından doğrulanması gerekir.

Geçici Vergi ile Yıllık Verginin Mahsubu

Geçici vergi bir ön ödemedir. Yıl içinde usulüne uygun olarak ödenen geçici vergi, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Yıllık vergi daha yüksekse kalan fark ödenir; ödenen geçici vergi daha yüksekse, mevzuattaki şartlarla diğer vergi borçlarına mahsup veya iade gündeme gelebilir.

Geçici verginin eksik veya geç beyanı, yıllık beyannamede verginin daha sonra doğru hesaplanmasıyla kendiliğinden sonuçsuz kalmaz. Somut olayda gecikme faizi, vergi ziyaı ve düzeltme kuralları gündeme gelebilir. Özellikle dördüncü dönem ile yıllık beyan arasındaki kısa takvim için kapanış kayıtlarını erkenden uzlaştırmak yararlıdır.

Geçici Vergide Kapsam ve Özel Durumlar

“İstisna” ile “indirimli oran” aynı şey değildir. Bir kazancın belirli şartlarla istisna olması matrahı azaltabilir; indirimli kurumlar vergisi ise uygun kazanç bakımından oranı değiştirebilir. Bu durumlar, geçici vergi beyannamesi verme yükümlülüğünü her zaman ortadan kaldırmaz.

Sık karıştırılan durumlar

• Basit usul: Basit usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri geçici vergi kapsamında değildir.
• Yeni işletme: Kuruluş yılı için herkese tanınan genel bir geçici vergi muafiyeti yoktur.
• Zarar: Kümülatif mali sonuç zarar ise o dönem hesaplanan vergi çıkmayabilir; beyan yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir.
• Teşvik ve istisna: Yalnız kanundaki şartları sağlayan kazanç veya matrah kısmı için uygulanır.
• Tasfiye, birleşme ve özel hesap dönemi: Genel takvimden farklı hükümler doğurabilir.
• Enflasyon düzeltmesi: 7571 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 37. madde uyarınca, şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, geçici vergi dönemleri dâhil, mali tablolar genel olarak enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz. Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemleri bu kapsamdadır. Ancak VUK mükerrer 298/A-9 kapsamındaki, bilanço esasına göre defter tutan ve münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın/gümüş alım-satımı veya imaliyle iştigal eden mükellefler bu ertelemenin dışındadır ve kendi özel kuralları kapsamında düzeltmeye devam eder. Güncel kanun metni için Vergi Usul Kanununu kontrol edin.

Faaliyetin NACE kodu, ruhsatı veya “teknoloji girişimi” etiketi tek başına vergi istisnası sağlamaz. Dayanak madde, yararlanma süresi, kazanç ayrıştırması ve belge şartı birlikte değerlendirilmelidir.

Geçici Vergi Beyannamesi Kontrol Listesi

Dönem kapanışını son beyan gününe bırakmak kayıt ve nakit akışı hatalarını büyütebilir. Aşağıdaki sıra pratik bir kontrol çerçevesi sunar:

1. Banka, kasa, cari hesap, satış ve alış kayıtlarını muhasebe sistemiyle uzlaştırın.
2. Dönemsellik, stok, amortisman, kur farkı ve tahakkuk kayıtlarını gözden geçirin.
3. Kanunen kabul edilmeyen giderleri, istisna ve indirimleri dayanak belgeleriyle ayırın.
4. Önceki dönem matrahını, hesaplanan geçici vergiyi ve mahsuba konu kesintileri karşılaştırın.
5. Uygulanacak oranı ve varsa yurt içi asgari kurumlar vergisini kontrol edin.
6. Beyanname onayı, tahakkuk fişi ve ödeme dekontunu ayrı ayrı arşivleyin.
7. İşlem günü GİB’in süre uzatımı veya teknik duyurularını yeniden kontrol edin.

Nakit planı nasıl yapılır?

Satış hasılatı ile vergiye tabi kâr aynı değildir. Her ay güncel mali sonuca göre tahmini vergi karşılığı ayırmak, dönem sonundaki finansman ihtiyacını görünür kılar. Vergi ödeme planını ücret, KDV, stopaj, SGK ve diğer vadelerle tek takvimde izlemek daha sağlıklıdır.

Workon hangi konuda yardımcı olur?

Faaliyeti fiziki üretim, depolama, ruhsatlı satış veya müşteriye yerinde hizmet gerektirmeyen işletmeler için sanal ofis, uygun koşullarda yasal adres çözümü olabilir. Workon sanal ofis hizmetinde sözleşme yıllık yapılır; güncel kapsamı Workon sanal ofis seçeneklerinden kontrol edin. Workon ofis, yasal adres ve operasyonel koordinasyon sağlar; geçici vergi hesabı, beyanname, muhasebe veya hukuk hizmeti vermez. Bu işlemler yetkili mali müşavir veya ilgili uzman tarafından yürütülmelidir.

Şirket türü ve kuruluş seçeneklerini karşılaştırmak için şahıs şirketi mi limited şirket mi rehberine de göz atabilirsiniz.

Resmî Kaynaklar

• Gelir Vergisi Kanunu — geçici verginin temel hukuki çerçevesi.
• Kurumlar Vergisi Kanunu — kurum geçici vergi oranı ve kurumlar vergisi hükümleri.
• GİB Vergi Takvimi — 2026 beyan ve ödeme son günlerinin güncel kontrolü.
• Dijital Vergi Dairesi Duyuruları — 1 Eylül 2026 e-Beyan geçici vergi pilotu ve sonraki yaygınlaştırma duyurularının güncel kontrolü.
• GİB Geçici Vergi Oranları — 2026 gelir ve kurum geçici vergi oranları.
• GİB 2026 Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi — dört dönem, kümülatif hesap ve oran uygulaması.
• GİB Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi — geçici vergi dönemlerindeki asgari kurumlar vergisi hesabı.
• 7566 Sayılı Kanun — dördüncü geçici vergi dönemini geri getiren değişiklik.

Geçici Vergi Hakkında Sık Sorulan Sorular